Wiadomosci

Celtowie na ziemiach polskich

prawda | 23 July, 2018 12:54

Celtowie zaznaczyli si na ziemiach polskich na wiele sposobów, przeszczepiajc do sBowiaDskiego folkloru swoje wierzenia i obrzdy. Ostatnie stulecia przed nasz er odznaczaBy si w Europie dominacj gospodarcz i kulturow Celtów. ByB to lud pochodzenia indoeuropejskiego, który pierwotnie zamieszkiwaB ziemie w dorzeczu Renu, Dunaju i Menu, a nastpnie rozpoczB migracj we wszystkich kierunkach, rozprzestrzeniajc si w I tys. p.n.e. po caBej Europie. W wiekach X–VI p.n.e. Celtowie zasiedlili Wyspy Brytyjskie, a nastpnie skolonizowali ziemie dzisiejszej Francji, przekroczyli Pireneje, opanowujc póBnocn Hiszpani i prawie caB Portugali, by wreszcie wtargn do Italii. W roku 390 (lub 387 p.n.e.) Celtowie, zwani przez Rzymian Gallami, zdobyli i spalili Rzym. 


Wyparci na póBnoc, dotarli do Europy Zrodkowej – Czech i Moraw, a po przekroczeniu Karpat – na ziemie obecnej poBudniowej Polski. Liczne grupy Celtów skierowaBy si równie| na wschód – do Turcji, Macedonii i Grecji (w 297 r. p.n.e. Celtowie spalili Delfy) i dalej, do Azji Mniejszej, by zaBo|y plemienne paDstwo – Galacj. Ju| pod koniec IV w. p.n.e. ludno[ celtycka zamieszkiwaBa na Dolnym Zlsku, na poBudnie od WrocBawia, o czym mówi cmentarzyska celtyckie obrzdku szkieletowego, a tak|e na Górnym Zlsku, na Wy|ynie GBubczyckiej. Na Górnym Zlsku, gdzie Celtowie przebywali a| do pocztków naszej ery, pozostawili po sobie du| osad, poBo|on na wzgórzu polodowcowym w Nowej Cerkwi koBo GBubczyc. Odkryto tam [lady kilkudziesiciu domostw sBupowych, kopuBowy piec garncarski oraz doskonaB ceramik celtyck, w tym tak|e z domieszk grafitu. Znaleziono te| liczne inne przedmioty – bransolety, paciorki szklane i popularne bransolety z lignitu. Pózniej ni| na Zlsku pojawiBy si wpBywy celtyckie w MaBopolsce, w górnym dorzeczu WisBy. Z obszarem tym zwizane jest jedno z najbardziej pasjonujcych odkry wykopaliskowych w powojennej Polsce. W materiaBach zabytkowych pochodzcych z Nowej Huty stwierdzono pozostaBo[ci po glinianych foremkach do odlewania monet celtyckich. W Mogile istniaB warsztat menniczy, w którym wyrabiano monety (tzw. statery typu Kraków) ze zBota i elektronu (stop srebra i zBota). ByBy to pierwsze pienidze monetarne bite na ziemiach polskich. 

Zapraszamy do spróbowania leku na kaca


Pozwala to snu domysBy, |e w tej cz[ci Polski pod koniec I tysiclecia p.n.e. istniaB wa|ny o[rodek wBadzy plemiennej spoBeczno[ci celtyckiej. Enklawy osadnictwa celtyckiego znajdowaBy si te| na ziemi rzeszowskiej, nad Sanem, a tak|e na Kujawach. Zwitynie celtyckie w Janikowie koBo Bydgoszczy i Kruszy Zamkowej koBo InowrocBawia s najstarszymi udokumentowanymi budowlami sakralnymi na ziemiach polskich. Celtowie kierowali si w regiony sBabo zaludnione, ale jednocze[nie bogate w |yzne ziemie i cenne surowce. Wykazywali zainteresowanie najlepszymi glebami rolniczymi, ale zarazem miejscami o cechach strategicznie wa|nych, umo|liwiajcych kontrolowanie gBównych szlaków zwizanych z lukratywnym handlem bursztynem. Rejony podkrakowski i kujawski stanowiBy wa|ne punkty na szlaku bursztynowym, wiodcym od wybrze|y BaBtyku w kierunku Adriatyku (do Akwilei). Dowodem udziaBu Celtów z Nowej Huty w tym handlu s znaleziska nieobrobionego bursztynu, odkryte na stanowiskach w KrzesBawicach. 


Jednym z istotnych powodów imigracji celtyckiej do zachodniej MaBopolski byBy zBo|a solankowe. Celtowie reprezentowali wysoki poziom kultury i nale|eli do przodujcych spoBeczno[ci zarówno pod wzgldem gospodarczym, jak i organizacyjnym. Podstaw ich gospodarki byBy rolnictwo i hodowla, jednak to nie one decydowaBy o potdze gospodarczej i militarnej Celtów, a opanowana przez nich w V w. p.n.e. metalurgia |elaza. Przyswoili sobie te| wiele innych osigni cywilizacji [ródziemnomorskiej, m.in. umiejtno[ stosowania koBa garncarskiego, |aren rotacyjnych czy okutej radlicy. Jako pierwsi wprowadzili na naszych ziemiach sposób wykonywania naczyD za pomoc koBa garncarskiego. Mo|na jednak przypuszcza, |e Celtowie dbali o to, by utrzyma jak najdBu|ej w tajemnicy to, co stanowiBo podstaw ich siBy. Z tego te| powodu du|o czasu upBynBo, zanim najistotniejsze elementy kultury celtyckiej, zwBaszcza w dziedzinie metalurgii i garncarstwa, zostaBy przyswojone na terenach [rodkowej i póBnocno-wschodniej Europy. W dziedzinie sztuki i wytwórczo[ci u|ytkowej Celtowie stworzyli swój oryginalny styl, charakteryzujcy si wystpowaniem w zdobnictwie motywów ro[linnych. Kultura celtycka zaznaczyBa si równie| w wierzeniach i obrzdach religijnych. 

Notka powstaBa dziki stronie Darmowa Bramka SMS


Celtowie przeszczepiali je na skolonizowane przez siebie ziemie, a liczne [lady po nich pozostaBy tak|e na ziemiach polskich. Dziedzictwem po Celtach byB kult okazywany drzewom i gajom. Cechy celtyckie zauwa|alne s te| w obrzdach ludowych zwizanych z kultem solarnym – do tych nale|y staropolska sobótka, obchodzona w noc letniego przesilenia sBoDca. Za celtycki nale|y uzna tak|e kult zmarBych, sprawowany 4 razy do roku – spu[cizn po nim s Zaduszki, a tak|e Rkawki obchodzone w Krakowie we wtorek po [witach wielkanocnych. Nie jest te| wykluczone, |e lajkonik stanowi reminiscencj przedchrze[cijaDskiego kultu solarnego, przejtego przez SBowian od Celtów. Obrzdowo[ chrze[cijaDska Bo|ego Narodzenia przyswoiBa sobie natomiast upodobanie do jemioBy, uwa|anej przez Celtów za [wit ro[lin. Wielkim o[rodkiem kultu sprawowanego przez Celtów byBa Zl|a – „prasBowiaDska Jasna Góra”, która do dzi[ zdumiewa swoimi tajemnicami. Wyrazne wpBywy celtyckie wykazuj charakterystyczne rzezby na Górze Zl|y. Zdaniem niektórych badaczy, pochodzenie celtyckie maj równie| krakowskie kopce – Krakusa i Wandy.

Comments

Add comment

 This is the ReCaptcha Plugin for Lifetype

 
Provided by Multiblog.net - easy blogging platform
P0wered by L1fe7ype - De51gn by Ba1earWe6